Niet zo lang geleden belandde ik bij toeval op de Duitse Militaire Begraafplaats in Ysselsteyn. Daar liggen maar liefst 31.000 Duitse soldaten begraven die in de oorlog op Nederlandse bodem zijn omgekomen. De vijand dus. Eigen schuld, dikke bult.

Maar hier liggen ook 31.000 jonge mannen die hiernaartoe zijn gestuurd om te vechten voor een hopeloze zaak. Die niet wisten in wat voor situatie ze terecht zouden komen of zich daar niet aan konden onttrekken. Die heel andere plannen met hun leven hadden en die nooit hebben kunnen verwezenlijken. Die nooit meer thuis zijn gekomen. Die allemaal een vader en moeder hadden die onmetelijk veel verdriet hebben gehad om het verlies van hun kind.

In deze reportage heb ik iets proberen uit te drukken van de massaliteit aan slachtoffers die de oorlog ook aan vijandelijke kant heeft teweeggebracht. En heb ik willen laten zien dat er – zelfs 75 jaar na dato – toch nog steeds mensen zijn die met kransen en bloemen aan deze met schuld beladen grafkruizen iets menselijks willen geven. Uiteindelijk gaat het erom dat wij met z’n allen in vrede kunnen samenleven.

Klik op een foto voor een vergroting.